Dzień Solidarności i Wolności. Jakie były początki śremskiej Solidarności?
31 sierpnia obchodzimy polskie święto państwowe „Dzień Solidarności i Wolności”, które zostało ustanowione na pamiątkę podpisania porozumień sierpniowych pomiędzy władzami komunistycznymi a komitetami związkowymi. W następnych dniach w Odlewni Żeliwa w Śremie doszło do spotkania robotników.
Historia święta
Reklama
14 sierpnia 1980 w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wybuchł strajk w obronie zwolnionej działaczki WZZ Wybrzeża, Anny Walentynowicz. Od tego momentu rozpoczął się okres, który przeszedł do historii jako „Karnawał Solidarności”, kiedy w całej Polsce powstawały komitety związkowe robotników. Punktem kulminacyjnym „Sierpnia 1980” było podpisanie porozumień pomiędzy władzami komunistycznymi a komitetami związkowymi kolejno – w Szczecinie (30 sierpnia), w Gdańsku (31 sierpnia), w Jastrzębiu-Zdroju (3 września) i w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej (11 września). Za datę kluczową przyjęto podpisanie porozumienia w Gdańsku przez Lecha Wałęsę. Z tego powodu dzień 31 sierpnia został ustanowiony świętem państwowym przez Sejm RP w dniu 27 lipca 2005. Natomiast było obchodzone po raz pierwszy w 25. rocznicę porozumień sierpniowych w dniu 31 sierpnia 2005.
Śremska „Solidarność”
W dniach 1-2 września 1980 roku doszło do spotkania robotników z różnych wydziałów na wydziale W6 w Odlewni Żeliwa w Śremie. Podczas obrad wybrano przedstawicieli do Komitetu Strajkowego w HCP w Poznaniu – Ryszarda Górnego, Zygmunta Pęcherzewskiego oraz Andrzeja Szulczewskiego. Ostatni okazał się później „kretem” Zakładowej Komórki PZPR. Natomiast pozostała dwójka później zakładała śremską NZZS „Solidarność”. Przewodniczącym prezydium Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” w Odlewni Żeliwa został Ryszard Górny. Potem był także członkiem delegacji próbującej zarejestrować niezależny związek w MKZ we Wrocławiu. W październiku 1980 założono Międzyzakładową Komisję Organizacyjną, wspomagającą tworzenie niezależnych związków w śremskich zakładach.
Reklama
Pomysł na wykonanie Sztandaru OM NSZZ „Solidarność” Odlewni Żeliwa Śrem powstał pod koniec 1980 r., a jego głównym inicjatorem był Jacek Nowaczyński. Natomiast autorem projektu został plastyk zakładowy Eugeniusz Ferster. Sztandar został wykonany w Pracowni Haftu Artystycznego Pani Andrzejewskiej w Poznaniu i został ufundowany ze składek członków związku.
