Obchody 100. rocznicy odsłonięcia Pomnika Powstańców i Wolności na śremskim rynku

Dokładnie 100 lat temu – 15 listopada 1925 roku – na śremskim rynku odsłonięto pomnik Powstańca, Powstańców i Wolności.

Reklama

Powstał on z inicjatywy Towarzystwa Powstańców i Wojaków. W 1923 roku zawiązał się w naszym mieście społeczny komitet, którego celem było upamiętnienie powstańców. Na jego czele stanął Władysław Ranus, porucznik rezerwy i jednocześnie właściciel fabryki przetworów słodowych Malto.

Sponsorem głównym działu KULTURA jest Mrówka Śrem:

Mieszkańcy Śremu spontanicznie uzbierali na ten szczytny cel 43 tysiące złotych. Była to pokaźna kwota. Projekt pomnika wykonał najwybitniejszy wielkopolski rzeźbiarz Władysław Marcinkowski. Odlew z brązu wykonała poznańska firma Stanisława Słupczyńskiego.

Odsłonięcia monumentu (stał w pobliżu ratusza) dokonał osobiście wojewoda poznański hrabia Adolf Bniński w towarzystwie generała dywizji Kazimierza Sosnkowskiego, dowódcy VII Okręgu Korpusu w Poznaniu.
Jak było do przewidzenia, okupanci hitlerowscy zniszczyli pomnik. Cokół szczęśliwie przetrwał wojnę w rowie przy gazowni.

Reklama

Postać dobosza przetopiono, a z metalu wykonano pręty na regały. Po wojnie – w 1957 roku – wydobyto cokół. Miejsca na pomnik na rynku już nie było.

Pomnik w obecnym kształcie, stworzony przez poznańskiego artystę plastyka Jerzego Sobocińskiego, powstał dzięki staraniom Towarzystwa Upiększania Miasta, śremskiego koła ZBoWiD oraz dzięki pieniądzom z Prezydium Rady Narodowej. Został odsłonięty w Parku Miejskim im. Powstańców Wielkopolskich w Śremie 14 czerwca 1969 roku. Aktowi odsłonięcia przewodniczył I sekretarz Komitetu Powiatowego PZPR w Śremie Marian Dominiczak.

Dzisiejszą – sobotnią, 15 listopada – uroczystość zorganizowało Muzeum Śremskie pod patronatem burmistrza Śremu. Rozpoczęła się ona o godzinie 16.00 uroczystą mszą świętą w kościele pofranciszkańskim.

W uroczystej mszy świętej wzięli udział również przedstawiciele lokalnych władz samorządowych, na czele ze starostą śremskim Piotrem Rutą i wiceburmistrzem Śremu Sławomirem Ratajczakiem.

Po przejściu na rynek na telebimie pokazano historię powstania pomnika, a dyrektor Muzeum Śremskiego Mariusz Kondziela przytoczył zapiski kroniki z tego okresu opisujące wydarzenie.

Swoje wystąpienie miał też Krzysztof Ranus, wnuk Władysława Ranusa, przewodniczącego budowy pomnika, który zasugerował, by stworzyć komitet i postawić na rynku replikę pierwotnego pomnika.

Jak się okazuje, taki społeczny komitet już w Śremie powstaje, a na jego czele stoi Marek Pioch – społecznik, w ubiegłorocznych wyborach do rady powiatu pełnomocnik wyborczy Komitetu Emila Majsnera.

Odbył się też koncert piosenek powstańczych. Uczestnicy uroczystości mogli także bezpłatnie skosztować „powstańczego poczęstunku” serwowanego przez restaurację Stare Kasyno Śrem.