Wigilia Paschalna w kościele pw. Mądrości Bożej w Śremie

Triduum Paschalne kończy się Wigilią Paschalną i mimo że trwa jeszcze sobota, to liturgia rozpoczyna już Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego. W parafii pw. Ducha Świętego najważniejsza liturgia w roku została odprawiona o godz. 20.00 w kościele pw. Mądrości Bożej w Śremie.

W Wielką Sobotę w Kościele rzymskokatolickim, podobnie jak w Wielki Piątek, nie są odprawiane msze i jest jedynym dniem bez sakramentu Eucharystii. Wielka Sobota kończy się po zapadnięciu zmroku. Później odprawiana jest msza Wigilii Paschalnej, należąca już do liturgii Niedzieli Wielkanocnej.

W Wielką Sobotę, po zapadnięciu zmroku, rozpoczyna się w liturgii świętowanie największego wydarzenia w dziejach świata – zmartwychwstania Chrystusa. Dokonuje się to przez sprawowanie bardzo uroczystej liturgii Wigilii Paschalnej. Na jej wielkanocny charakter wskazuje już biała barwa szat liturgicznych. Wierni powinni przyjść do kościoła ze świecami, by odnowić przyrzeczenia chrzcielne. Aby dopomóc w poznaniu rzeczy niewidzialnych, Kościół zwykle posługuje się znakami materialnymi, a gdy trzeba przeżyć fundamentalną tajemnicę chrześcijaństwa, wprzęga w świętą akcję żywioły: ogień, światło i wodę. Liturgia tej nocy zmierza do tego, aby przez kontrast ciemności i światła, ognia i wody, bieli i fioletu uzmysłowić wiernym prawdę, że ze śmierci Chrystusa wytrysnęło nowe życie. W liturgii noc jest symbolem mocy szatana i śmierci. Chrystus zmartwychwstając pokonał szatana i śmierć, odnowił nasze życie nadprzyrodzone i dał nam rękojmię zmartwychwstania naszych ciał. Symbolem Chrystusa zmartwychwstalego jest wielkanocna świeca: paschał. Wśród uroczystych obrzędów poświęca się ogień, którym paschał ma być zapalony, a później samą świecę.

Reklama

Kapłan przed kościołem poświęca ogień, od niego zapala szczególną świecę wielkanocną – paschał, który naznacza pięcioma gronami w kształcie krzyża. Do ciemnego kościoła wnosi się paschał – symbol Chrystusa zmartwychwstałego. Procesja ze światłem to obrazowe przedstawienie Zmartwychwstania, wywodzące się z Jerozolimy. Duchowieństwo tamtejsze zamykało się w Grobie Pańskim i wychodziło z niego z symbolicznym światlem, podobnie jak Chrystus wyszedł z grobu w blasku chwały. Procesja z paschałem jest więc najstarszą formą procesji rezurekcyjnej. Przez swoje zmartwychwstanie Chrystus wkroczył w nowe, chwalebniejsze życie. To nowe życie od Chrystusa spływa przez Kościół na Jego wyznawców. Wyraża to inny niż zwykle porządek procesji. Na czele ks. wikariusz Dawid Głowacz niósł paschał. Za nim postępował ks. proboszcz, służba liturgiczna i wierni. Procesja zatrzymała się trzy razy: przy wejściu, na środku kościoła i w środku prezbiterium. Po zatrzymaniu się procesji ksiądz stojąc unosił wysoko paschał i śpiewał w coraz wyższym tonie:

„Światło Chrystusa”.

Za każdym razem wszyscy klękali zwróceni w stronę paschału i odpowiadali:

„Bogu niech będą dzięki”.

Po pierwszym „Światło Chrystusa” zapalono świecę celebransa, po drugim — służby liturgicznej, po trzecim — świece wiernych i wszystkie światła w kościele. Kapłan umieścił paschał na świeczniku w prezbiterium, okadził go i od niego zapalono wszystkie światła.

Następnie celebrujący mszę ks. proboszcz Marian Binek wyśpiewał Exultet, jeden z najpiękniejszych hymnów, jakie posiada Kościół. Celebrans wysławiał w nim wszystkie dobrodziejstwa, jakie ludzkość ma przez światło, dar Boga, ale nade wszystko wysławia Chrystusa, który chciał być światłością świata.

Lekcjonarz w tym dniu przewidywał dziewięć czytań biblijnych: siedem starotestamentalnych, epistołę oraz ewangelię, które są przeplatane psalmami responsoryjnymi i modlitwami. Po ostatnim czytaniu ze Starego Testamentu i modlitwie, kapłan intonuje hymn Chwała na wysokości, w trakcie którego, podobnie jak podczas Mszy Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek, uderza się we wszystkie dzwony, grają organy (kołatki zastępuje się dzwonkami i gongiem). Po uroczystym hymnie celebrans odmawia kolektę. Następnie lektor odczytał epistołę, a później chór zaśpiewał uroczysty psalm allelujatyczny. Potem ks. Dawid Głowacz odczytał Ewangelię i ks. proboszcz Marian Binek wygłosił homilię. 

Po homilii następuje liturgia chrzcielna, w trakcie której śpiewana jest Litania do wszystkich świętych. Potem następuje błogosławieństwo wody poprzez zanurzenie w niej paschału. Odnowiwszy w sobie łaskę Chrztu, który wszczepił wiernych w misterium śmierci i Zmartwychwstania Pańskiego, złożona została ofiara Mszy świętej. 

W tej Ofierze w sakramentalny sposób stało się obecne misterium paschalne, to jest tajemnicze przejście Chrystusa przez śmierć do nowego Msza głosiła chwałę Chrystusa Zmartwychwstałego (Gloria, Alleluja, ewangelia, prefacja) i dusz, które przez Chrzest święty rozpoczęły nowe życie (lekcja, kolekta, Hanc igilur).

Liturgia eucharystyczna była ostatnią częścią liturgii wigilii paschalnej. W jej trakcie wierni przyjęli Ciało Chrystusa. Nie różniła się ona od liturgii eucharystycznej podczas każdej mszy świętej. Ceremonię kończy uroczysta procesja rezurekcyjna z Najświętszym Sakramentem wokół kościoła. Procesja jest radosnym ogłoszeniem zmartwychwstania Chrystusa i wezwaniem całego stworzenia do udziału w triumfie Zmartwychwstałego. Zwyczaj rezurekcji istniał w niektórych krajach już w X wieku. Miał on na celu obrazowo przedstawić niektóre szczegóły Zmartwychwstania Chrystusowego: Wyjście Pana Jezusa z grobu, nawiedzenie grobu przez pobożne niewiasty, ukazanie się Chrystusa Apostołom i innym. Po wprowadzeniu wystawienia Najświętszego Sakramentu w Bożym Grobie procesja rezurekcyjna przybrała charakter uroczystej procesji teolorycznej. Po powrocie do świątyni zaśpiewano uroczyste „Te Deum”. Następnie udzielane jest błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem.

(fot. Wiktor Chicheł)