Liturgia Wielkiego Piątku w śremskiej farze
W Wielki Piątek 3 kwietnia w Kościele Katolickim nie jest odprawiana msza św., tylko wyjątkowa liturgia. O godz. 18.30 odbyła się w kościele farnym pw. NMP Wniebowziętej w Śremie.
Wielkopiątkowa liturgia jest pamiątką zwycięstwa odniesionego przez umęczonego i ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa. W tym dniu używa się czerwonych szat liturgicznych symbolizujących miłość zwyciężającą na krzyżu. W tym dniu nie używa się instrumentów muzycznych, ani dzwonków. Cały obrzęd liturgiczny obejmuje pięć części: Czytania, Uroczyste modlitwy za całą ludzkość, Adoracja Krzyża, Komunia św. i Grób Pański.
Reklama
Liturgia Wielkiego Piątku rozpoczyna się procesją wejścia, ale w ciszy, bez pieśni. Po dojściu do prezbiterium celebrans przez chwilę leży krzyżem przed ołtarzem. W tym czasie reszta służby liturgicznej i wierni klęczą. Ołtarz pozbawiony jest wszelkich dodatkowych sprzętów. Kościół pragnie skupić uwagę wiernych na ołtarzu, który przedstawia samego Chrystusa Pana.
Pierwsze czytanie jest proroctwem Izajasza o mękach i cierpieniu Mesjasza (Iz 52,13-53,12 Przebity za nasze grzechy). Psalm responsoryjny jest fragmentem Psalmu 31 z refrenem: Ojcze w Twe ręce składam Ducha Mego (Ps 31,2 i 6.12-13.15-16.17 i 25). Drugie czytanie to przedstawienie śmierci na krzyżu jako zbawienia, dokonanego przez najwyższego Arcykapłana według autora Listu do Hebrajczyków (Hbr 4,14-16;5,7-9 Chrystus stał się sprawcą zbawienia dla wszystkich, którzy Go słuchają). Śpiew przed Ewangelią ukazuje Chrystusa posłusznego do śmierci i wywyższonego na wieki (Flp 2,8-9). Następnie opis męki Pana Jezusa według św. Jana stwierdza spełnienie się tego proroctwa. To czytanie zostało wykonane przez ks. Krzysztofa Dopierałę, Mikołaja Stępniaka oraz Leszka Wawrzynowicza.
Po Ewangelii kazanie wygłosił ks. prałat Marian Brucki, który poruszył kwestię śmierci Jezusa na krzyżu:
Następnie kapłani odczytali uroczyste modlitwy za całą ludzkość. W końcu na długo przed swoją męką powiedział:
„A ja, gdy nad ziemię podwyższony będę, wszystko do siebie przyciągnę”.
W czasie męki modlił się za swych prześladowców. Katolicy naśladując Zbawiciela, zanoszą modlitwy za całą ludzkość odkupioną Jego Krwią.
Kulminacyjnym punktem liturgii stanowi adoracja Krzyża. Obrzęd ten wziął swój początek od adoracji relikwii świętego Krzyża, która odbywała się w Jerozolimie już w IV wieku. Kapłan przynosi go przykrytego fioletowym materiałem, odsłaniając w trzech etapach. Wszyscy przychodzą adorować symbol męki i zwycięstwa Chrystusa w duchu dziękczynienia za Odkupienie.
Potem następuje Komunia święta, aby zaznaczyć jedność ofiary Wieczernika, tj. Mszy świętej, z krwawą ofiarą Pana Jezusa na krzyżu. Obrzędy Komunii Świętej są pozbawione przekazania znaku pokoju. Komunia rozdawana jest z Hostii konsekrowanych w Wielki Czwartek. Liturgia Męki Pańskiej jest zatem odpowiednikiem bizantyjskiej Liturgii uprzednio uświęconych Darów. Podczas Komunii nakrywa się obrusem ołtarz oraz ustawia świece i mszał. Po Komunii wszystko zostaje zniesione. Liturgia kończy się modlitwą nad ludem, bez błogosławieństwa i rozesłania.
W Polsce i niektórych krajach na zakończenie liturgii Jezus pod postacią eucharystyczną zostaje przeniesiony do specjalnie przygotowanej kaplicy adoracji (zwanej na tę okazję w tradycji ludowej Grobem Pańskim), gdzie zaczyna się Adoracja Najświętszego Sakramentu. Około w. X powstał zwyczaj przechowywania Eucharystii na specjalnym ołtarzu przypominającym spoczynek Ciała Chrystusowego w grobie. Po zakończeniu liturgii wartę przy nim pełnili druhowie z Drużyn Młodzieżowych OSP Niesłabin, Śrem i Orkowo.
(fot. Wiktor Chicheł)
